ខណៈពេលដែលឧស្សាហកម្មឧបករណ៍អគ្គិសនី និងថាមពលសកលកំពុងចូលដល់ឆ្នាំដ៏សំខាន់នៃ២០២៦ការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធដែលជំរុញដោយការផ្លាស់ប្តូរថាមពលកកើតឡើងវិញ និងការធ្វើទំនើបកម្មបណ្តាញអគ្គិសនីនៅតែបន្តកាន់តែស៊ីជម្រៅ។ ខណៈពេលដែលវិស័យនេះទទួលបានសន្ទុះកំណើនដែលជំរុញដោយការទទួលយកថាមពលស្អាត និងការកើនឡើងនៃតម្រូវការអគ្គិសនី វាក៏ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមកាន់តែខ្លាំងឡើងពីការរឹតបន្តឹងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការផ្លាស់ប្តូរបទប្បញ្ញត្តិ និងការធ្វើឡើងវិញនូវបច្ចេកវិទ្យា។ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យចុងក្រោយបំផុតពីរបាយការណ៍ IEA Electricity 2026 ស្ថិតិពាណិជ្ជកម្មគយសកល និងការស្រាវជ្រាវឧស្សាហកម្ម អត្ថបទនេះស៊ើបអង្កេតទៅលើសក្ដានុពលថ្មីបញ្ហាប្រឈមស្នូល និងទិសដៅនាពេលអនាគតការបង្កើតឧស្សាហកម្មនៅឆ្នាំ ២០២៦។
១. ការត្រួតត្រាថាមពលកកើតឡើងវិញបានបង្រួបបង្រួម ដែលជំរុញតម្រូវការសម្រាប់ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវឧបករណ៍លំដាប់ខ្ពស់
ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាចំណុចរបត់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសម្រាប់ល្បាយថាមពលសកល៖ ថាមពលកកើតឡើងវិញបានវ៉ាដាច់ធ្យូងថ្មជាផ្លូវការជាប្រភពអគ្គិសនីធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ដោយបញ្ចប់ការត្រួតត្រាជិតមួយសតវត្សរ៍របស់ធ្យូងថ្ម ដូចដែលបានព្យាករណ៍ដោយ IEA។ ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងថាមពលខ្យល់រួមគ្នាមានចំនួនជិត ២០% នៃការផលិតថាមពលសកល ដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យកំពុងលេចចេញជាផ្នែកដែលមានការរីកចម្រើនលឿនបំផុត - ការផលិតប្រចាំឆ្នាំរបស់វាបានឈានដល់ ៦២០ TWh ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដែលជាការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពី ៤៥០ TWh ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងលើសថាមពលខ្យល់ នុយក្លេអ៊ែរ និងវារីអគ្គិសនីក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ការពង្រីកយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះលែងត្រូវបានកំណត់ចំពោះតម្រូវការឧបករណ៍ជាមូលដ្ឋានទៀតហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាកំពុងជំរុញរលកធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនៅក្នុងវិស័យឧបករណ៍ថាមពល។
ដោយផ្អែកលើសមាហរណកម្មកកើតឡើងវិញទ្រង់ទ្រាយធំ តម្រូវការឧបករណ៍ឆ្លាតវៃ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់កំពុងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ឧបករណ៍បញ្ជូនចរន្តផ្ទាល់វ៉ុលខ្ពស់ (HVDC) ដែលដោះស្រាយបញ្ហានៃការបញ្ជូនថាមពលកកើតឡើងវិញចម្ងាយឆ្ងាយ និងការខាតបង់ទាប បានឃើញអត្រាកំណើនទីផ្សារសកលជាង 25% ក្នុងឆ្នាំ 2026។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ឧបករណ៍បម្លែងថាមពលឆ្លាតវៃដែលមានសមត្ថភាពបទប្បញ្ញត្តិភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនី និងមុខងារផ្គូផ្គងការផ្ទុកថាមពលបានក្លាយជាការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធស្តង់ដារសម្រាប់គម្រោងថាមពលព្រះអាទិត្យ និងខ្យល់ថ្មីៗ។ ជាពិសេស ការនាំចេញឧបករណ៍បញ្ជូន UHV និង DC ដែលអាចបត់បែនបានរបស់ប្រទេសចិនបានកើនឡើង 81.5% ធៀបនឹងឆ្នាំមុនក្នុងរយៈពេលពីរខែដំបូងនៃឆ្នាំ 2026 ដែលនាំមុខគេក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ឧបករណ៍លំដាប់ខ្ពស់ទូទាំងពិភពលោក។
២. ការកើនឡើងនៃតម្រូវការនៅតែបន្ត ភាពធន់នៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្លាយជាការប្រកួតប្រជែងស្នូល
តម្រូវការអគ្គិសនីសកលនៅតែរក្សាគន្លងកំណើនដ៏រឹងមាំរបស់ខ្លួន ដោយកើនឡើង 3.7% ក្នុងឆ្នាំ 2026—ជិត 2.5 ដងនៃអត្រាកំណើននៃតម្រូវការថាមពលសរុប—ដែលជំរុញដោយអគ្គិសនីភាវូបនីយកម្មឧស្សាហកម្ម ការពង្រីកមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ AI ការជ្រៀតចូលរថយន្តអគ្គិសនី និងការកើនឡើងនៃបន្ទុកត្រជាក់នៅរដូវក្តៅ។ សេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅតែជាម៉ាស៊ីនសំខាន់នៃកំណើន ដោយរួមចំណែកជិត 80% នៃតម្រូវការអគ្គិសនីថ្មីសកលនៅឆ្នាំ 2030 ខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ក៏កំពុងឃើញការងើបឡើងវិញនៃការប្រើប្រាស់ថាមពលផងដែរ ដោយ AI និងការផលិតកម្រិតខ្ពស់ក្លាយជាកម្លាំងជំរុញកំណើនថ្មី។
ការកើនឡើងនៃតម្រូវការជាបន្តបន្ទាប់នេះបានធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់សំខាន់ៗកាន់តែតឹងរ៉ឹង។ ឧបករណ៍បំលែងអគ្គិសនី ឧបករណ៍ប្តូរចរន្តអគ្គិសនី និងខ្សែកាបវ៉ុលខ្ពស់នៅតែខ្វះខាត ដោយពេលវេលានាំមុខសម្រាប់ផលិតផលសំខាន់ៗមួយចំនួនអាចអូសបន្លាយដល់ ៨-១២ ខែ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតកំពុងបង្កើនសមត្ថភាពផលិតកម្ម ប៉ុន្តែពួកគេប្រឈមមុខនឹងការកកស្ទះដោយសារការប្រែប្រួលតម្លៃវត្ថុធាតុដើម - តម្លៃទង់ដែង និងអាលុយមីញ៉ូមបានប្រែប្រួលជាង ២០% ជារៀងរាល់ឆ្នាំ - និងការរំខានដល់ភស្តុភារជួនកាល។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ សហគ្រាសជាច្រើនកំពុងពន្លឿនប្លង់ចម្រុះ "ចិន+ខាងជើង" ដោយផ្លាស់ប្តូរផ្នែកមួយនៃសមត្ថភាពផលិតកម្មទៅកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខណៈពេលដែលកំពុងបង្រួបបង្រួមខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្នូលនៅក្នុងប្រទេសចិន ដើម្បីបង្កើនភាពធន់ប្រឆាំងនឹងហានិភ័យភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងទីផ្សារ។ ទីផ្សារឧបករណ៍បញ្ជូន និងចែកចាយថាមពលអគ្គិសនីសកលមានតម្លៃ ១៤២,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ ២០២៦ ដោយឧបករណ៍បំលែងអគ្គិសនីមានចំនួន ៣៨,២% នៃចំណែកទីផ្សារ ដែលបង្ហាញពីទីតាំងស្នូលនៃគ្រឿងបន្លាស់សំខាន់ៗនៅក្នុងឧស្សាហកម្ម។
៣. ការផ្ទុកថ្មមានភាពចាស់ទុំផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ដោយក្លាយជាសសរស្តម្ភសំខាន់នៃភាពបត់បែននៃបណ្តាញអគ្គិសនី
ការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់នៃថ្លៃដើមផ្ទុកថ្មបានបង្កើនល្បឿននៃការធ្វើសមាហរណកម្មរបស់វាទៅក្នុងប្រព័ន្ធថាមពល។ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះ 27% ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំនៅឆ្នាំ 2025 ថ្លៃដើមផ្ទុកថ្មរយៈពេលបួនម៉ោងមានស្ថេរភាពនៅប្រហែល 78-80 ដុល្លារ/MWh ក្នុងឆ្នាំ 2026 ដោយតម្លៃកញ្ចប់ថ្មទ្រង់ទ្រាយធំខិតជិត 80 ដុល្លារ/kWh - ទាបជាងប្រហែល 50% ធៀបនឹងឆ្នាំ 2023។ អត្ថប្រយោជន៍ថ្លៃដើមនេះបានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធផ្ទុកថាមពលថ្ម (BESS) មានការប្រកួតប្រជែងជាមួយរោងចក្រផលិតហ្គាសកំពូលនៅក្នុងទីផ្សារជាច្រើន ដែលជំរុញឱ្យមានការបន្ថែមសមត្ថភាពផ្ទុកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យសកលដើម្បីរក្សាអត្រាកំណើនខ្ពស់។
ក្រៅពីការធ្លាក់ចុះនៃថ្លៃដើម ការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាកំពុងពង្រីកសេណារីយ៉ូការអនុវត្តនៃការផ្ទុកថ្ម។ បច្ចេកវិទ្យាថ្មលីចូមជាតិដែកផូស្វាត (LFP) ត្រូវបានគេអនុម័តយ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវដង់ស៊ីតេថាមពល និងប្រសិទ្ធភាពនៃការធ្វើសមាហរណកម្មប្រព័ន្ធ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ តម្រូវការសម្រាប់ឧបករណ៍ជំនួយដូចជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងថ្ម (BMS) ការគ្រប់គ្រងបណ្តាញឆ្លាតវៃ និងឧបករណ៍បទប្បញ្ញត្តិប្រេកង់កំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះវាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមិនទៀងទាត់ និងភាពប្រែប្រួលនៃការផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញ។ IEA ចង្អុលបង្ហាញថា ការផ្ទុកថ្ម រួមជាមួយនឹងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបណ្តាញ នឹងក្លាយជាគន្លឹះក្នុងការដោះសោសក្តានុពលពេញលេញនៃថាមពលកកើតឡើងវិញ ដោយសមត្ថភាពផ្ទុកសកលត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងពង្រីកយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីគាំទ្រដល់គោលដៅថាមពលបំភាយទាប 50% នៅឆ្នាំ 2030។
៤. សក្ដានុពលក្នុងតំបន់ខុសគ្នា ក្រុមហ៊ុននាំចេញអាស៊ីរក្សាបាននូវភាពឈានមុខគេ
ទីផ្សារឧបករណ៍ថាមពលសកលបង្ហាញពីភាពខុសគ្នានៃតំបន់យ៉ាងច្បាស់លាស់នៅឆ្នាំ ២០២៦។ អាស៊ីនៅតែជាស្នូលនៃការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការសកល៖ ការនាំចេញឧបករណ៍បណ្តាញអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសចិនបានកើនឡើង ៣២,៧% ធៀបនឹងឆ្នាំមុនក្នុងរយៈពេលពីរខែដំបូង ដោយមានតម្រូវការខ្លាំងសម្រាប់គ្រឿងបន្លាស់វ៉ុលទាប និងឧបករណ៍បំលែងចែកចាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ា អាមេរិកខាងជើង និងអឺរ៉ុប។ ការនាំចេញគ្រឿងចក្រអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសជប៉ុនក៏បានកើនឡើង ១១,៣% ធៀបនឹងឆ្នាំមុនផងដែរ ដែលជំរុញដោយឧបករណ៍ទាក់ទងនឹងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក ជាមួយនឹងការដឹកជញ្ជូនដ៏រឹងមាំទៅកាន់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជាតៃវ៉ាន់ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម។
នៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង ការធ្វើទំនើបកម្មបណ្តាញអគ្គិសនី និងការដាក់ពង្រាយថាមពលកកើតឡើងវិញ គឺជាកត្តាជំរុញចម្បងនៃតម្រូវការឧបករណ៍។ ផែនការ "Fit for 55" របស់សហភាពអឺរ៉ុប បានពន្លឿនការបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ថាមពលដើរដោយធ្យូងថ្មបន្តិចម្តងៗ ដែលជំរុញតម្រូវការឧបករណ៍បណ្តាញអគ្គិសនីឆ្លាតវៃ និងប្រព័ន្ធផ្ទុកថាមពល។ សហរដ្ឋអាមេរិកទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីឥណទានពន្ធវិនិយោគ (ITC) និងគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធ ដែលនាំមុខគេក្នុងការដាក់ពង្រាយអាគុយសកល ប៉ុន្តែប្រឈមមុខនឹងថ្លៃដើមឧបករណ៍ខ្ពស់ជាងមុន ដោយសារតែអាណត្តិធ្វើមូលដ្ឋានីយកម្ម និងការរឹតបន្តឹងពាណិជ្ជកម្ម។ ទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាហ្វ្រិក កំពុងក្លាយជាប៉ូលកំណើនថ្មី ដោយមានតម្រូវការកើនឡើងសម្រាប់ឧបករណ៍បញ្ជូន និងចែកចាយថាមពលជាមូលដ្ឋាន ដែលជំរុញដោយនគរូបនីយកម្ម និងអគ្គិសនីភាវូបនីយកម្ម ប៉ុន្តែមានកម្រិតដោយការវិនិយោគបណ្តាញអគ្គិសនីមិនគ្រប់គ្រាន់ និងសមត្ថភាពបច្ចេកទេស។
៥. ទស្សនវិស័យរយៈពេលវែង៖ ការវិនិយោគលើបណ្តាញអគ្គិសនី និងនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យាជំរុញកំណើនប្រកបដោយចីរភាព
IEA ព្យាករថា ថាមពលដែលបំភាយឧស្ម័នទាប — ដឹកនាំដោយថាមពលកកើតឡើងវិញ និងនុយក្លេអ៊ែរ — នឹងមានចំនួន 50% នៃការផលិតថាមពលសកលនៅឆ្នាំ 2030 កើនឡើងពី 42% ក្នុងឆ្នាំ 2025 ដែលតម្រូវឱ្យមានការកើនឡើង 50% នៃការវិនិយោគប្រចាំឆ្នាំលើបណ្តាញអគ្គិសនីសកលពីកម្រិតបច្ចុប្បន្ន 400 ពាន់លានដុល្លារ។ ការវិនិយោគដ៏ធំនេះនឹងបង្កើតតម្រូវការប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ឧបករណ៍ថាមពលដែលមានប្រសិទ្ធភាព អនុលោមតាមច្បាប់ និងឆ្លាតវៃនៅទូទាំងវិស័យលំនៅដ្ឋាន ពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឧស្សាហកម្មនេះក៏ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមផងដែរ៖ ការសាងសង់បណ្តាញអគ្គិសនីនៅយឺតជាងការអភិវឌ្ឍប្រភពថាមពល ដោយមានគម្រោងថាមពលកកើតឡើងវិញ ការផ្ទុកថាមពល និងមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យជាង 250 GW កំពុងរង់ចាំការតភ្ជាប់ទៅបណ្តាញអគ្គិសនីទូទាំងពិភពលោក។
ដោយសម្លឹងមើលទៅអនាគត ការច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យានឹងក្លាយជាគន្លឹះក្នុងការទម្លុះឧបសគ្គ។ ឌីជីថលូបនីយកម្ម ភាពវៃឆ្លាត និងការធ្វើឱ្យបៃតងក្លាយជានិន្នាការស្នូលនៃការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវឧបករណ៍ - បច្ចេកវិទ្យាក្រឡាចត្រង្គឆ្លាតវៃ កូនភ្លោះឌីជីថល និងឧបករណ៍អព្យាក្រឹតកាបូននឹងទទួលបានការអនុវត្តកាន់តែទូលំទូលាយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការអនុលោមតាមស្តង់ដារប្រសិទ្ធភាពថាមពលសកល និងបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការបំភាយកាបូននឹងក្លាយជាតម្រូវការជាមុនសម្រាប់ការចូលទៅកាន់ទីផ្សារ ដែលជំរុញឱ្យសហគ្រាសពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរផលិតកម្មបៃតង និងការសាងសង់ប្រព័ន្ធគណនេយ្យផលប៉ះពាល់កាបូន។
ចំណុចសំខាន់ៗដែលត្រូវយកមកពិចារណា
ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាឆ្នាំដ៏សំខាន់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មឧបករណ៍អគ្គិសនី និងថាមពលសកល៖ ការផ្លាស់ប្តូរថាមពលកកើតឡើងវិញបានចូលដល់ដំណាក់កាលចាស់ទុំ ការធ្វើទំនើបកម្មបណ្តាញអគ្គិសនីកំពុងបង្កើនល្បឿន ហើយទីផ្សារកំពុងពង្រីកខ្លួនជាលំដាប់ ប៉ុន្តែភាពធន់នៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការធ្វើឡើងវិញនូវបច្ចេកវិទ្យា និងការអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិបានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗ។ សម្រាប់អ្នកផ្គត់ផ្គង់ឧបករណ៍ ការចាប់យកឱកាសដែលនាំមកដោយការរួមបញ្ចូលថាមពលកកើតឡើងវិញ ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបណ្តាញអគ្គិសនី និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មផ្ទុកថ្ម ខណៈពេលដែលបង្កើនភាពបត់បែននៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងសមត្ថភាពច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យា នឹងក្លាយជាស្នូលក្នុងការចាប់យកចំណែកទីផ្សារ។ ឧស្សាហកម្មនេះកំពុងឆ្ពោះទៅរកអនាគតដែលមានប្រសិទ្ធភាព ឆ្លាតវៃ និងមាននិរន្តរភាពជាងមុន ជាមួយនឹងសន្ទុះកំណើនរយៈពេលវែងដែលគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំដោយគោលដៅផ្លាស់ប្តូរថាមពលសកល។
ពេលវេលាបង្ហោះ៖ ថ្ងៃទី ១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦
